Gujarat General Knowledge MCQ Quiz ગુજરાત જનરલ નોલેજ

Gujarat ni nadio - ગુજરાતની નદીઓ

આ પોસ્ટ માં ગુજરાતની નદીઓ (Gujarat ni nadio vishe vistarthi mahiti) વિશે વિસ્તારથી માહિતી જાણવા માટે જે તે નદીના નામ પર ક્લિક કરો.

Gujarat ni nadio

ગુજરાતની નદીઓનું મહત્વ અને અર્થશાસ્ત્ર માટે વિશેષ સ્થાન છે. ગુજરાતમાં ઘણા પ્રાચીન અને મહત્ત્વની નદીઓનો પ્રવાહ છે, જે કૃષિ, પાણીને ખીણ કરવા, વિદ્યુત ઉત્પાદન, અને સાંસ્કૃતિક મહત્વમાં યોગદાન આપે છે.

અહીં ગુજરાતની કેટલીક પ્રખ્યાત નદીઓ અને તેમના વિષે માહિતી છે:

1. નર્મદા નદી

ઉત્પત્તિ: નર્મદા નદીની શરૂઆત મધ્યપ્રદેશના અમરકંટક પ્રદેશમાંથી થાય છે અને તે ગુજરાતની સરહદ પર પ્રવાહી વહેતી રહે છે.

મહત્ત્વ: નર્મદા ગુજરાતની સૌથી મહત્વપૂર્ણ નદીઓમાંથી એક છે. અહીં સardar Sarovar Dam (સર્દાર સરોવર બાંધ) પણ આવેલું છે, જે પાંજરાપોલ વિસ્તારમાં વિદ્યુત અને સિંચાઈ માટે મહત્વપૂર્ણ છે.

સાંસ્કૃતિક મહત્વ: નર્મદા નદીને હિન્દુ ધર્મમાં પવિત્ર નદી માનવામાં આવે છે. નર્મદામાં નવરાત્રીના સમયે વિશેષ પ્રસાદિ સમારોહો થાય છે.

2. તાપી (ટાપ્તિ) નદી

ઉત્પત્તિ: તાપી નદીની શરૂઆત મહારાષ્ટ્રના સાપ્તપુરા પર્વતમાળામાંથી થાય છે અને તે ગુજરાતમાં પ્રવાહિત થાય છે.

મહત્ત્વ: આ નદી ગુજરાતના પશ્ચિમ ભાગમાં મહત્વપૂર્ણ છે. તાપી નદી પર સોમનાથ, ભવિષ્ય નગર જેવા શહેરો આવેલ છે. તે ખેતલ સિંચાઈ માટે મહત્વપૂર્ણ છે.

આર્થિક મહત્વ: તાપી નદી વિસ્તારમાં ઘણા મોટા દરિયાઇ પોર્ટ અને સાગર નિર્માણ માટે વ્યાવસાયિક સેતુઓ છે.

3. માહિ નદી

ઉત્પત્તિ: માલાવ પ્રદેશના પહાડી પ્રદેશમાંથી શરૂ થઈ, માહી નદી ગુજરાતના પશ્ચિમ ભાગમાં પ્રવાહી જાય છે.

મહત્ત્વ: માહી નદી પર માહી બાજાજ સાગર ડેમ છે, જે સિંચાઈ માટે મહત્વપૂર્ણ છે.

આર્થિક મહત્વ: માહી નદીના વિસ્તૃત જમીન વિસ્તારમાં કૃષિ માટે પાણી પૂરું પાડવામાં મદદ કરે છે.

4. સાબરમતી નદી

ઉત્પત્તિ: સાબરમતી નદી રાજસ્થાનના અરાવલી પર્વતમાળા પરથી ઊતરે છે અને અમદાવાદ શહેરમાં પ્રવાહી જાય છે.

મહત્ત્વ: સાબરમતી નદી ગુજરાતના સંસ્કૃતિ અને ઈતિહાસ માટે મહત્વપૂર્ણ છે. મહાત્મા ગાંધીજીના આશ્રમનો સંકેત છે, જે નદીના કિનારે છે.

સાંસ્કૃતિક મહત્વ: સાબરમતી નદીની કિનારી પર ઐતિહાસિક અવશેષો છે, જેમાં "સાબરમતી આસ્મ" અને મહાત્મા ગાંધીના આરોગ્ય અને સાદગીના સંકેત પણ છે.

5. લૂની નદી

ઉત્પત્તિ: લૂની નદી રાજસ્થાનમાંથી શરૂ થઈને ગુજરાતના કચ્છમાં પ્રવાહી જાય છે.

મહત્ત્વ: આ નદી ખાસ કરીને કચ્છ જિલ્લામાં પાણી પૂરું પાડતી છે અને આ વિસ્તારમાં કૃષિ માટે મહત્વપૂર્ણ છે.

6. ખારી નદી

ઉત્પત્તિ: ખારી નદી કચ્છ જિલ્લાની મુખ્ય નદી છે.

મહત્ત્વ: આ નદીનો મહત્વ ખાસ કરીને પાન માટે છે. કચ્છના આ ભાગમાં ખેતી માટે નદીનો પ્રભાવ છે.

7. બાણાસ નદી

ઉત્પત્તિ: બાણાસ નદી અરાવલી પર્વતમાળામાંથી ઊતરતી છે અને તે ગુજરાતના દક્ષિણ ભાગમાં પ્રવાહી જાય છે.

મહત્ત્વ: બાણાસ નદી વિસ્તારના પેંચાણ માટે મહત્વપૂર્ણ છે.

નદી અને જીવન

આ નદીઓનાં નમ્ર પ્રવાહોને ધ્યાનમાં રાખીને, ગુજરાતના ખેડૂતો, ઉદ્યોગપતિઓ અને શહેરી લોકોનો રોજબરોજના જીવનમાં વિશેષ અસર પડે છે. નદીઓના જળના સ્તરો અને પાણીની પૂર્તિ પર આધારિત છે, ગુજરાતના જમીન-સંસાધનો, કૃષિ અને અર્થવ્યવસ્થા.

નામ	ઉદ્ગમ સ્થાન	લંબાઇ (કિમી)
1.      આજી	સરધારા ટેકરી	૧૦૨
2.      અંબિકા	સાપુતારા પર્વતમાળા	૧૩૬
3.      ઔરંગા	ભેરવી ગામ પાસે	૯૭
4.      બનાસ	અરાવલી પર્વતમાળા, રાજસ્થાન	૨૬૬
5.      ભાદર	જસદણ નજીક	૨૦૦
6.      ભુખી	આંગિયા ગામ નજીક	૨૮
7.      ભુરુડ	ચાવકડા અધોછિણી ગામ નજીક	૫૦
8.      ચિરાઇ	ખિરસરા નજીક	૩૦
9.      ચોક	કાલારવધ નજીક	૨૦
10.  ડાય મિણસાર	મિણસાર નજીક	૧૦૦
11.  દમણગંગા	સહ્યાદ્રી ટેકરી	૧૩૧.૩
12.  ઢાઢર	પાવાગઢ	૧૪૨
13.  ફુલ્કી	લીલપર ગામ નજીક	૧૮
14.  ગજનસર	વિગોડી ગામ નજીક	૩૭
15.  ઘેલો	જસદણ ટેકરીઓ	૧૧૮
16.  હીરણ	ગીર જંગલ	૪૦
17.  કાળી (સાંધ્રો)	રાવલેશ્વર ગામ નજીક	૪૦
18.  કાળુભાર	ચમારડી ગામ નજીક	૯૪
19.  કંકાવટી	ભીલપુર ગામ નજીક	૪૦
20.  કારેશ્વર	કિડિયાનગર ગામ નજીક	૧૬
21.  કાયલા	સુમારસર ગામ નજીક	૨૫
22.  કેરી	હિંદોદ ટેકરીઓ	૧૮૩
23.  ખલખલીયો	ભાભત ટેકરીઓ	૫૦
24.  ખારી	માતાનો મઢ ગામ નજીક	૫૦
25.  ખોરાદ	ગઢશીશા ગામ નજીક	૪૦
26.  ખોખરા	જરુ નજીક	૪૦
27.  કીમ	સાપુતારા પર્વતમાળા	૧૦૭
28.  કોલક	સાપુતારા પર્વતમાળા	૫૦
29.  મચ્છુ	માંડલા ટેકરીઓ (જસદણ)	૧૩૦
30.  મછુન્દ્રી	ગીર જંગલ	૫૯
31.  મહી	વિંધ્યાચલ ટેકરીઓ	૫૮૩
32.  માલણ	મોરધારા ટેકરીઓ	૪૪
33.  માલણ-૨	ગીર જંગલ	૫૫
34.  માલેશ્રી	માળનાથ ડુંગરમાળા	૨૦
35.  મીંઢોળા	ડોસવાડા (સોનગઢ) નજીક	૧૦૫
36.  મિતિયાવળી	મિતિયાતિ ગામ નજીક	૨૦
37.  નાગમતી	ભારાપર ગામ નજીક	૫૦
38.  નારા	પાનેલી (વાલ્કા) ગામ નજીક	૨૫
39.  નર્મદા	અમરકંટક, મધ્ય પ્રદેશ	૧૩૧૨
40.  નાયરા	મોથાડા નજીક	૩૨
41.  ઓઝત	વીસાવદર નજીક	૧૨૫
42.  પાડાલિયો	ખાંભળીયા ટેકરીઓ	૧૧૦
43.  પાર	પાયખડ, મહારાષ્ટ્ર	૫૧
44.  પુર	નાગોર ગામ નજીક	૪૦
45.  પુર્ણા	સાપુતારા પર્વતમાળા	૧૮૦
46.  રંગમતી	રામપર નજીક	૫૦
47.  રાવ	લીલપર ગામ નજીક	૨૫
48.  રાવલ	ગીર જંગલ	૬૫
49.  રુકમાવતી	રામપર વેકરા ગામ નજીક	૫૦
50.  રૂપેણ	તારંગા ટેકરીઓ	૧૫૬
51.  રૂપેણ (ગીર)	ગીર જંગલ	૭૫
52.  સાબરમતી	અરવલ્લી, રાજસ્થાન	૩૭૧
53.  સાઇ	રેહા ગામ નજીક	૨૫
54.  સાંગ	નાગલપર નજીક	૧૬
55.  સાંગાવાડી	ગીર જંગલ	૩૮
56.  સરસ્વતી (ગીર)	ગીર જંગલ	૫૦
57.  શાહી	ગીર જંગલ	૩૮
58.  શેત્રુંજી	ગીર જંગલ	૨૨૭
59.  સુકભાદર	વાડી ટેકરીઓ	૧૯૪
60.  સુવી	બાદરગઢ ગામ નજીક	૩૨
61.  તાપી	બેતુલ, મધ્ય પ્રદેશ	૭૨૪
62.  ઊંડ	લોધિકા ટેકરી	૮૦
63.  ઉતાવળી	કણિયાદ ટેકરીઓ	૧૨૫
64.  વૅગડી	પોલ